الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

173

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

لغت و مفسران به معنى پر كردن تنور از آتش است ( 1 ) . به همين جهت بعضى از آيه چنين فهميده‌اند كه اين گروه از كافران خود آتشگيره‌هاى دوزخ مىشوند همانگونه كه در آيه 24 سوره بقره مىخوانيم : فَاتَّقُوا النَّارَ الَّتِي وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجارَةُ : « از آتشى بپرهيزيد كه هيزم آن سنگها و انسانها است » و جمعى از اين تعبير چنين فهميده‌اند كه تمام وجود آنها پر از آتش مىشود ( البته اين دو معنى با هم منافاتى ندارد ) . اين نوع مجازات براى مجادله كنندگان و مستكبران لجوج در حقيقت عكس العملى است مناسب با اعمال آنها در اين جهان ، آنها از روى كبر و غرور به تكذيب آيات الهى پرداختند ، و خود را در زنجيرهاى تقليدها و تعصبهاى كوركورانه گرفتار ساختند ، در آن روز با نهايت ذلت و خوارى غل و زنجير بر گردن آنها مىنهند و آنها را در آب سوزان مىكشند و سپس به آتشگيره‌هاى دوزخ تبديل مىشوند . علاوه بر اين عذابهاى جسمانى آنها را با يك سلسله عذابهاى دردناك روحى مجازات مىكنند ، از جمله همان است كه در آيه بعد به آن اشاره كرده ، مىفرمايد : « سپس به آنها گفته مىشود كجا هستند آنچه را شريك خداوند قرار مىداديد » ؟ ! ( * ( ثُمَّ قِيلَ لَهُمْ أَيْنَ ما كُنْتُمْ تُشْرِكُونَ ) * ) . « همان معبودهايى را كه جز خدا پرستش مىكرديد » ( * ( مِنْ دُونِ اللَّه ) * ) . تا از شما شفاعت كنند و از ميان اين عذابهاى دردناك و امواج متلاطم آتش

--> ( 1 ) « تفسير صافى » و « روح المعانى » و « كشاف » ذيل آيات مورد بحث - در « لسان العرب » معنى اصلى « سجر » را پر كردن قرار داده است ، و مىگويد « سجرت النهر » به معنى پر كردن نهر از آب است .